ORTA ASYA'DAN ANADOLU'YA
ATAYURDUNDAN ANADOLUYA YÖRÜKLER
Orta Asya’dan Anadolu’ya ….
Yörükler, Göktürk (Kutluk) Devletinin asli unsurlarından olarak Altay ve Tanrı dağlarında uzun süre huzur içinde yaşadı. Bu bölgede Kazak, Kırgız ve Moğollarda tamamen göçebe olarak yaşıyor ve hayvancılıkla uğraşıyordu. Afşar ve Türkmenler ise genellikle yarı göçebe idi; Seyhun, Ceyhun nehirleri arasındaki bozkırda (Maveraünnehir) yaşıyorlardı, l. ve 2. Göktürk (Kutluk) (552-630, 682-745) Uygur, Karahanlı, B.Selçuklu ve Harzemşah hakimiyetinden sonra bölgede Moğol tehlikesi baş gösterdi. Orta Asya çok istikrarsız bir bölge idi. Sürekli devletler kuruluyor ve yıkılıyordu. Türk Hanedan ve boylarının iktidarı ele geçirmeye yönelik kardeş kavgaları bölge halklarını bezdirmişti. Asayiş iyice bozulmuş hiç huzur kalmamıştı Yörükler bundan sonra Karahanlı (932-1212), Büyük Selçuklu (1040-1157) ve Harzemşahlar (1157-1231) hakimiyetine girdi. Moğolların, Karahanlı ve Harzemşahlar devletine son vermesi üzerine de Hunlarla başlayan, 9. yy'dan sonra canlanan, Büyük Selçuklularla bilinçli şekilde organize edilip sürdürülen, Moğol zulmü sonucu hızlanan büyük göçe Yörüklerde katılarak horasan üzerinden Anadoluya Aydın, Balıkesir ve Muğla dolaylarına geldiler.
(kaynak: araştırmacı vali ALİ KEZER)
HONAMLI YÖRÜKLERİNİN AYDIN İLİNE GELMESİ
Horasan dan gelen “bir söylentiye 200.000 çadır için olan “ Honamlı kafilesi Aydın ili Karacasu İncesu bölgesinde burada Güzelbeyli “adında bir köy var” .Büyük olasılıkla burada yaşadıkları ve “HACI AHMET” adındada bir yayla var olduğuna göre… ( kaynak :Karacasu belediye web sitesi)
Honamlı Yörükleri burada yarı dağlık alanda ve dalanda çayı kenarında yerleşip yaşadıklarını düşünüyoruz.
Yaşamlarını hayvancılık ve tarım üzerine olduğunu düşüyoruz. Bu düşüncemizi honamlı kolu olan garsavurdanlı kolu Serik kumköy dolaylarında ovaya yerleşmiş olması desteklemektedir.
Güzelbeyli köyü olması ve Hacı Ahmet yaylasısın bulunması ve honamlıya Güzelbeyli de denmesi düşündürücüdür.
HONAMLI YÖRÜKLERİNİN AYDINDAN AYRILMALARI
Honamlıların Aydından göçü hakkında çok fazla bilgi olmaması kesin değil ama yaşam sürdükleri yerler ve güneydoğu egenin efelerin ,eşkiyanın uğrak yeri olması 1700 yıllarında itibaren Anadolu da ve güneydoğu egede de Celali isyanlarının olması aynı dönemde Osmanlının ve bağlı bulunduğu sancağın yanlış ve baskıcı politikalı bitmeyen isyan ve iç karışıklıklar huzursuzluk ortamının had safaya çıkması bozuk vergi sistemi ve iklim ve nufüs şartlarını zorlaması Osmanlı devletin Yörüklerin içine kapanık birbirine bağlı kendi beylerine bağlı olması nedeniyle ileride devlet olma riskini ortadan kaldırmak için dağıtma politikası gibi nedenlerden dolayı, bu hazin göce yada yeni umutlara yelken açmasına sebeb olmuştur.
Buradan ayrılma nedenleri her ne kadar ekonomik olarak görünmesine rağmen bizce daha çok siyasi baskılar, iç isyanlar Anadolu da hiç bitmeyen celali isyanları gibi karışıklıklar daha etken olmuştur.
Burada bir şeye dikkat çekmek istiyoruz. bizim büyüklerimiz HONAMLI YÖRÜK BEYLİĞİ için “biz Yörük beyliğini Aydın’da bıraktık” derler…
Bir başka hususta bu göçten sonra oba oba Antalya ve Isparta Toroslara beysiz olarak yerleşmiş veya yerleştirilmiştir. Bu göçten sonra bey kavramı ortadan kalmıştır. Bu düşündürücüdür.
Aydın, Karacasu, İnce su, Denizli ve civarında iken Honamlılar Gök Ahmet (Beyleri) idaresindedirler. Yukarıdaki yerlere çeşitli sebeplerden dolayı yapılan göçü Gök Ahmet oğlu Hacı Abdil ile birlikte gerçekleştirmiştir. Konya ili Aliye sancağı tarih 1864 olarak olarak iskanında kayda geçmiştir. Bundan sonra Honamlı adı ile anılmaya başlamıştır. Honamlı Yörükleri Toroslara Aydın yöresinden dağılmıştır.
Aydından göç eden obaları ;
Hacı Mehmetli obası : Antalya ötgünlü yurdu kaymaz boğazı cıvarına yer yer bereket bazende Antalya Çalkaya mandırlar bölgesine
Çoşlu obası : yeşil karaman kurşunlu bölgesine bazende Antalya çalkaya diştaş cıvarına
Garsavurdanlı obası : Serik kumköy cıvarına…….
Aydından ayrılan Honamlılar obalara (kollara) bölünmüş Aydın… Denizli….. Söğüt… güzergahlarını izleyerek Antalya (toros dağı eteklerine yani yöresine gelmişlerdir.
Artık Antalya honamlı Yörükleri çeşitli kollar olarak çeşitli yerlerde boy göstermişlerdir.bunların adı kendi içlerinde yani cumhuriyetin ilk yıllarında (tarih 1926) çeşitli isimler yani kollar ortaya çıkmıştır .
Bu isimler çoşlu, garsavurdanlı, elekli,hacı Mehmetli v.b…
HONAMLI nın bilinen soy seceresi;
Aydın Yöresi (GÜZELBEYLİ-HONAMLI)
Gök Ahmet
Hacı Abdil (Teke Yarım adasına göç ve bilinen en eski atabey (bey)
ÇOCUKLARI
1)Hacali
2) Hacı Mehmet
3) Mulla Ahmet
4)Gök Hasan
5)Raziye
6) Elif Ayşe
7)Çıldır Ayşe
Hacı Abdil ölünce Yörük beyliği oğullarından Hacı Mehmet’in yönetimine geçmiş dolayısı ile bu Yörük obasına Hacı Mehmetli obası da denilmiştir.
HONAMLI YÖRÜKLERİNİN KOLLARININ İLK YAZILI İSKANLARI
Osmanlı Devleti 1800'lerden sonra Yörük obalarını bulundukları yerlere en yakın yerleşim birimine zorla iskan etmeye başlamış, iskan faaliyetleri Cumhuriyet döneminde de sürdürülmüştür. karakeçi beslemeyi ve keçinin ormanda yayılmasını yasaklayarak dolaylı yoldan Yörükleri iskana zorlamıştır
Köy Kanunu (1924) ve Soyadı Kanunu (1934) uygulaması göçebe Yörüklerin geleneksel yaşam tarzlarında büyük sarsıntı yaptı. Soyadı Kanunu uygulaması sırasında genel nüfus yazımıyla çoğunluğu hiçbir yere kaydı olmayan bu insanlar (18.yüzyıldan sonra toplum düzeni bozulmuş, başı boşluk artmış, kurallara uyulmaz olmuştu.) bulundukları yere en yakın köy nüfusuna zorunlu olarak kaydedildiler
Honamlılar ilk önce ANTALYA SERİK ( Kökez)’ 1940 yılına kadar ( ötgünlü köyü) olarak daha sonrada Manavgat’a ÇAKIŞ KÖYÜ ötgünlü mahallesi olarak bağlı kalmıştır. Asıl bugünkü ötgünlü mahallesine 1970 yılında itibaren kentsel anlamda yerleşmeye başlamışıtr.
Honamlı Muhtarlığını Hacı Mehmetli obası yapmıştır. muhtarlık olarak Serik ilçe kayıtları aşağıdadır.
Honamlı nüfusu 1864 tarihli belgeye göre aşağıdadır.
Serik Nahiyesinin de bağlı bulunduğu Kızılkaya Kazasında bulunan Aşiretlerin ismi , hane ve nüfus durumu. (1864 Konya Vilayet salnamesi)
|
Sıra No
|
Köy ismi
|
Hane
|
Nüfus
|
|
1
|
Yeni Osmanlı Aşireti
|
250
|
947
|
|
2
|
Kurşunlu “
|
41
|
119
|
|
3
|
Ahmetli “
|
28
|
81
|
|
4
|
Kara Hacılı “
|
311
|
1157
|
|
5
|
Eski Yörük “
|
300
|
512
|
|
6
|
Çakıcı “
|
40
|
146
|
|
7
|
Çakal “
|
46
|
130
|
|
8
|
Hacı Ömerli “
|
156
|
517
|
|
9
|
Töngüşlü “
|
100
|
298
|
|
10
|
Honamlı “
|
459
|
740
|
|
11
|
Köşekli “
|
14
|
53
|
|
12
|
Kara Tekeli “
|
28
|
50
|
|
13
|
Gebiz “
|
253
|
810
|
|
14
|
Sarı Keçili “
|
600
|
2400
|
|
15
|
Ömerler, Kömürcü Fettahlı aşireti
|
114
|
370
|
|
|
Toplam
|
2640
|
8328
|
NOT: Bazı yerlerde honamlı AŞİRET diye telafuz edilse bile hiçbir zaman aşiret olamamıştır. Daha çok günümüz demokrasi anlayışına yakın bir örgütlenme içinde olmuşlardır. Oysa aşiret sisteminde daha çok bir ailenin üstünlüğü vardır ve söz kayıtsız şartsız kanundur.
Honamlı Yörükleri nerede yaşadıkları veya doğduklarına bakılmaksızın her honamlı doğduğu zaman Serik (KÖKEZ) Ötgünlü nüfusuna kaydediliyordu. Sahil veya yaylada olası önemli değildi.
Yörük Obalarının adları zorlanan iskan sırasında ve soyadı kanunu döneminde Çoğunluğu, iskan sırasında oba beyi olan kişinin adını almıştır. Nedeni; şuur eksikliği, yağcılık, kolaylık veya iskanda görevli devlet memurunun bilgiçliği-ukalalığı veya geçmişle bağı koparma düşüncesi olmuştur. (Aynı durum soyadı kanunu uygulanması sırasında da görülmüş, oba adı genelde soyadı olarak aldırılmamış, bazen nüfus yazım memuru ailelere; onların isteğini uygun bulmayarak, kafasınca uydurma soyadları vermiştir.) Örneğin: Sarıveliler, Karaisalı, Karaahmetoğlu, Kerimli, Recepli, Korkudlu, Sinanlı, Hacıcelilli, Çoşlu, Karsavurdanlı, Elekli, Hüseyin Fakılı, Tatlar gibi
Yakın zamana kadar babanın koyduğu ismi beğenmeyip memurun kendi kafasından isim uydurmaktaydı. örnek: baba emiş der memur ümmüşen v.b olması bu tezi güçlendiriyor.
Buradan itibaren karşımıza Honamlının kolları adı altında çeşitli kollar çıkıyor bizim incediğimiz asıl kollar bunlardır. Biz burada sadece
Hacı Mehmetli ve çoşlu elekli- garsavurdanlı olan kolları kime nedir nerede yaşam sürdüklerini hakkındaki ulaşılan bilgileri detaylandıracağız.
HONAMLININ KOLLARI
1. Hacı Mehmetli (1926 dan itibaren Ötgünlü obasıda denmiştir)
2. Çoşlu
3. Garsavurdanlı (1926 da Adıgüzelli denilmiştir
4. Elekli (1926 da Hacı Celili adı verilmiştir.
HACI MEHMETLİ OBASI
ÇOŞLU OBASI
GARSAVURDANLI OBASI
RSS